Deze keer IEX Magazine over trends: duurzaamheid, crowdfunding & impact investing, Eumedion publiceert 'best practices' voor betrokken aandeelhouders, Sir Ronald Cohen blogt (ook) over impact investing, rapport van Responsible Research (Singapore) over 'Impact investing in Emerging Markets' en een supercase: Oxfam Novib impact investor!
MARKETPLACE
IEX Magazine
IEX voorspelt in haar zomer magazine 2011 duurzaamheid als een van de vier actuele belangrijke trends. Vooral omdat ESG criteria (Environment, Social & Governance) steeds meer vast onderdeel worden van verantwoorde bedrifjsvoering voor beursgenoteerde ondernemingen. 'Triodos en ASN zijn van oudsher de gangmakers' maar (ASN moeder) 'SNS hanteert inmiddels ook een duurzaamheids-layer bij alle fondsen en Robeco heeft de Zwitserse duurzame belegger SAM overgenomen.
IEX presenteert hun top 5 voor de duurzaamheid trend met op 5, maar met het beste 1-jaar rendement van 22,92%, Kempen SeNSe Fund (ism met SNS) dat belegt in Europese smallcaps. De meeste duurzaamheidsindices beperken zich tot grootste beursgenoteerde bedrijven muv de Kempen SNS smaller Europe SRI Index. Op 1 Triodos Sustainable Equity (IEX Fonds 40) met een weinig duurzaam ogend pakket van bedrijven met een goede socaaal & milieu score en 1 jaars rendement van 4,57%. Op 2: SAM Sustainable Healthy Living waarbij 'de duurzaamheidsfactor zoch grotendeels tot het lichaam beperkt' met bekende global pharma bedrijven, maar het rendement - jaar -0.02% (3 jaar 6%).
Crowdfunding
In het FD van 9 juli weer aandacht voor crowdfunding, het via internet ophalen van geld voor business plannen. Volgens het FD zijn er 'nu tientallen internet initiatieven waar ondernemers geld proberen op te halen bij kleine investeerders”.
Het is een e-marketing activiteit die veel varianten kent. In het FD artikel
Wekomenerwel.nl (vanaf 250euro) en crowdaboutnow (screent plannen voor ze online gaan), maar ook geldvoorelkaar (7 tot 10% rente voor werkkapitaal of herfinanciering) richten zich op startende ondernemers en mensen die starters willen helpen, ook wel 'angel investors' genoemd. Reden genoeg om wat online onderzoek te doen naar crowdfunding en impact investing.
Crowdfunding en impact investing
Het zijn niet per se duurzame ondernemingen die zich aanmelden bij crowdfunding sites, maar ze staan er wel op omdat het vaak innovatieve ondernemingen van beginnende weinig kredietwaardige ondernemers zijn.
Poen&Partners profileert zich echt als 'netwerk van duurzame durfkapitalisten en ondernemers'. Poen & Partners werkt samen met
De Investeerders Club, het 'meest informele informals netwerk van Nederland', IGLUU en The Hub (beiden werkplekken/meetingplaces) en
Droomzaken dat net als Poen&Partners samenwerkt met De Investeerders Club. Die laatste werkt weer samen met initiatieven van de Hogeschool 'Utrecht Inc' en 3 universiteiten (Erasmus/Delft/Leiden): HOPE, the Holland Program on Entrepreneurship >
getstarted. Er zijn online meerdere initiatieven van onderwijsinstellingen (ROC's) te vinden.
De Investeerders Club werkt ook samen met
Seeds, een initiatief van Dialogues Incubator, de innovatie-dochter van ABN AMRO. Ook Rabodochter / vermogenbank Schretlen heeft een online informal investment initiatief
moneymeetsideas. Hippe e-marketing door gevestigde banken dus.
Informal investors gaan online
Ook informal investors, vroeger juist exclusief en discreet, hebben tegenwoordig 'openbare' websites, zoals
TIIN, The Informal Investors Network. Er zijn ook regionaal georganiseerde informal investors bijvoorbeeld
Meesters van de Toekomst (voor Twente, onderdeel van de Ontwikkelingsmaatschappij
Oost Nederland) en lokale initiatieven van beginnende ondernemers die elkaar met van alles helpen, ook met kleine leningen en krediet.
Crowdfunding en chari's
Crowdfunding wordt ook ingezet voor goede doelen, maar meestal niet voor impact investing met rendement, vooral voor donaties, collectanten en 'ambassadeurs'.
Kiva.org werft leningen vanaf 25 U$ voor microkrediet Je krijgt je geld wel terug (via Pay Pal), maar geen rente. Kiva heeft een Nederlandse afdeling en (summiere) site.
kiva/netherlands NB Op de site ook een zwarte en witte lijst van Micro Financing Institutions.
Cultuur
Ook op cultuur gebied is er veel online te doneren, er wordt bijvoorbeeld ingespeeld op de bezuinigingen op cultuursubsidies
voordekunst. Er valt weinig online te investeren, behalve bij
Eyeworks dat een investeringsfonds oprichtte voor de films
New Kids Nitro en Nova Zembla. Een aandeel kost 4000euro, er zijn voor New Kids Nitro 306 en voor Nova Zembla 360 aandelen te koop. Met de aandelenuitgifte hoopt Eyeworks ruim 1,2 miljoen euro op te halen voor New Kids Nitro, dat is iets minder dan de helft van het budget van 2,5miljoen euro.
Aandeelhouders delen in de opbrengst van de film. Ze mogen op de set komen kijken, worden uitgenodigd voor de première en komen met hun naam op de aftiteling. Ook zijn er belastingvoordelen voor investeerders. Info:
eyeworksinvesteringsfonds Nagekomen bericht: In FD van 23 juli op p. 45 een artikel over Filmfondsen Eyeworks kleine maar risicovole beleggingen door Joris Kooiman.
Op
tenpages kan je op basis van 10 pagina's van een manuscript 'echt' investeren in een boek. De methode: Binnen 4 maanden moeten 2000 aandelen van 5euro verkocht worden om uitgegeven te worden. Per boek mag maximaal 1000euro geinvesteerd worden (door een investeerder). Bij 5000 verkochte boeken a 20euro krijg je inleg terug, daarboven is er winst. Er zijn 40 boeken
uitgegeven (van de 1300 geplaatste manuscripten), 4 liggen in de boekwinkel,
Zo Zuidas is een 'hit'. Ook
www.Schrijversmarkt.nl biedt de mogelijkheid online investeerders in boeken te werven.
Populair is/was crowdfunding voor CD's , bekend en geprezen werd Sellaband waar artiesten hun materiaal konden laten zien en 'believers' werven. Bedacht door Pim Betist kreeg het investeringsfonds achter zich, maar ging failliet. Er is een (Duitse) doorstart gemaakt en Betist startte vanuit Amsterdam
AfricaUnsigned met alleen Afrikaanse muziek. Op commerciele/niet gesubsidieerde basis, maar je krijgt alleen je geld terug en een 'gift' of 'reward', maar geen winst uitgekeerd.
Toezicht en regelgeving
De Autoriteit Financiele Markten en de Nederlandse Bank publiceerden een
orientatie-crowdfunding en denken na over regulering van
crowdfunding, net als de politiek en MKB Nederland. Meer over crowdfunding in brede zin op
crowdfunding NB de links pagina verwijst ook door naar crowdfunders op zoek naar donaties. Zie ook voorbeelden op
crowdfunding-in-nederland
Shareholders & Good Governance
EUMEDION publiceert best practices
Emeudion, is 'de belangenorganisatie van institutionele beleggers op het terrein van corporate governance (goed ondernemingsbestuur), zowel richting beleidsmakers als richting beursgenoteerde ondernemingen'. Het de opvolger van de Stichting Corporate Governance Onderzoek voor Pensioenfondsen (SCGOP), de 'deelnemers' zijn pensioenfondsen (90%), de vermogensbeheerders van deze pensioenfondsen / beleggingsinstellingen en (levens)verzekeraars.
11 juli j.l. publiceerde Eumedion handvatten met 'best practices' voor betrokken aandeelhouderschap. Bij de best practices geldt de ‘pas toe of leg uit’-regel: van Eumedion-deelnemers wordt verwacht dat zij vanaf boekjaar 2012 publiekelijk transparant maken in hoeverre zij de best practices toepassen en zo niet, waarom niet. Een samenvatting van het monitoring rapport zal openbaar worden gemaakt. Ik citeer een paar 'best practices'.
Best practice 1 p.(5) Het monitoringproces wordt geacht onder meer, maar niet uitsluitend, te omvatten dat Eumedion-deelnemers zorgvuldig kennis nemen van het milieu- en sociaal beleid en van de governancestructuur van de vennootschap. (Noot van de Blogger: waarin zij belegt)
Best practice 3 (p.5) Eumedion-deelnemers hebben een duidelijk beleid inzake het omgaan met situaties waarin het niet lukt de ondernemingsleiding van de Nederlandse beursvennootschap waarin zij beleggen te overtuigen van hun standpunten en meningsverschillen tussen de ondernemingsleiding van deze vennootschap en de aandeelhouders onopgelost blijven.
Best practice 4 (p. 6) In voorkomende gevallen zijn Eumedion-deelnemers bereid om gezamenlijk met andere Eumedion deelnemers en andere beleggers op te trekken.
Best practice 6 (p.7) Eumedion-deelnemers hebben een duidelijk stembeleid en maken dit beleid openbaar. Zij doen ten minste één keer per jaar verslag van de uitvoering van het stembeleid
Best practice 9 (p.8) Eumedion-deelnemers betrekken aspecten op het terrein van milieu- en sociaal beleid en van governance bij hun beleid inzake de uitoefening van hun aandeelhoudersrechten. Onder dit beleid kunnen het aangaan van een dialoog met de Nederlandse beursvennootschappen en andere
engagementactiviteiten vallen.
Noot van de Blogger: Marleen Janssen Goedhart is beleidsmedewerker duurzaamheid bij Eumedion, zij schrijft interessante artikelen over duurzaam ondernemen en beleggen oa in FD en Managementscope. Een feit uit een van haar artikelen “ 70% van de aandelen van de grootste Nederlandse beursvennootschappen wordt gehouden door niet-Nederlandse partijen en, omgekeerd, veel Nederlandse Eumedion-deelnemers ook aandelen houden in niet-Nederlandse beursvennootschappen”.
II THINKING
Sir Ronald Cohen, is een interessante man. Hij is een van de oprichters en voormalig 'executive chairman' van Apax partners (global leading private equity investment firma). Hij was voorzitter van de UK's Social Investment Task Force die een rapport schreef hoe de UK radicale verbetering kan bereiken in haar mogelijkheden om welvaart, economische groei, werkgelegenheid en sociale cohesie in haar armste bevolkingsgroepen te creeren. Cohen is voorziter van de 'Commission on Unclaimed Assets' nu het beoogd startkapitaal van 400 miljoen pond voor de Big Society Bank/Social Investment Bank, zie dit blog 28april2011. Cohen is oprichter-directeur van Social Finance, dat is opgericht om een sociale investerings markt in het VK te creeren om charitatieve organisaties en social enterprisies te voorzien van kapitaal. Social Finance heeft oa Social Bonds (obligaties). Cohen is voorzitter van The Portland Trust (beoogt vrede en stabiliteit in Palestina en Israel) en van Bridges Ventures dat oa het rapport 'Investing for Impact' schreef zie dit blog 14april2011
REUTERS BLOG
Cohen blogt op 13juli 'Impact capital is the new venture capital' op reuters blog en dat is nog maar deel 1 van een great debtae over impact capital. Ik citeer een paar stellingen van Cohen “Broadly speaking, capitalism does not deal with its social consequences. Even as communities grow richer on average, so the gap between the “haves” and the “have-nots” increases”.... The truth is that the political process, which focuses on short-term gains, does not favor long-term, preventative investment of the type required to address major social problems.”...”the social sector has a problem in accessing capital”..”it is inefficient, especially in respect of building sustainable organizations, securing funding and utilizing assets to support large-scale activity. Recent moves to make the social sector more efficient, by focusing on improvements to the management of both the donors and the recipients of grants, are an important development.” ...”the social sector as currently constituted is unlikely to be able to address the scale of the social need”... “This is where social entrepreneurs come in.” … “social enterprise and impact investment are now attracting a new generation of talented and committed innovators seeking to combine new approaches to achieving social returns. Social enterprise and impact investing, in short, look like the wave of the future.”
GELEZEN AANRADER
IMPACT INVESTING IN EMERGING MARKETS door RESPONSIBLE RESEARCH mei 2011
Responsible Research (RR, Singapore) is een 'onafhankelijk ESG onderzoeksbureau in Azie voor internationale institutionele beleggers en vermogensbeheerders'. Het publiceerde in mei 2011 'Impact Investing in Emerging Markets' (II in EM, 110 pagina's A5, met 5p.ExecSum, 10p.Key Findings en 1/2p. Conclusie.) Het is een sectoraal en regionaal overzicht van 18 impact investeringen door impact investeringsfondsen.
Het onderzoek werd gesponsord door
Willow Tree Impact Investors, een investeringsfirma (in de VAE) die maximale sociale en milieu impact wil bereiken. Willow Tree investeert in for-profit-bedrijven die een positieve, duurzame, sociale em mlieu impact nastreven op basis van een zakelijke aanpak.
Het rapport is een welkome aanvulling op JPMorgans onderzoek uit nov2010 van meer dan 1000 impact investments (zie dit blog
15maart2011 of
gelezen bronnen) waarvan echter het overgrote deel in de VS plaatsvond. Tegelijkertijd borduurt het ook verder op de inspanningen van het Global Impact Investing Network (GIIN) en /of die van haar leden en the B Lab (metrics & standards). Nadeel is daardoor wel dat de cases vooral kapitaal intensieve impact investeringen zijn door de bekende impact investeringsfondsen (p.45-46).
KEY FINDINGS
RR's 10 Key Findings (p.10-15): -1- Het potentieel van de rendementen van impact investing in emerging markets is 'onweerstaanbaar'. -2- Er gebeurt veel op het gebied van prestatie meting voor impact. -3- Er zijn gezonde business modellen (zie bijv. De tabel p.16) die een afweging van of impact of financieel rendement onnodig maken. -4- II in EM lijkt geconcentreerd op India en Afrika en in community development, microkrediet en gezondheidszorg. -5- Privaat (voortgezet en beroeps) onderwijs in EM vult het gat dat de overheden onvervuld laten. -6- In Gezondheidszorg zijn liggen DE kansen in medische faciliteiten, zorg voor armen en innovatieve producten. -7- Duurzame landbouw en visserij kunnen armoede verlichten en de spanning op voedselmarkten verminderen. -8- Duurzame bosbouw, hernieuwbare energie en afvalmanagement zijn sterke groeigebieden. -9- Watermanagement, hernieuwbare energie en telecommunicatie bieden kansen in de infrastructuur in EM. -10- Microkrediet, de meest ontwikkelde II activiteit in EM's kan haar prestaties verbeteren. Nb Op p. 110 Microkrediet bereikte met 155 miljoen mensen in 2007 slechts 6% van haar potentiele doelgroep van 2,5 miljard clienten. In 2000 bereikte Microkrediet 31 miljoen mensen.
CASE
OXFAM NOVIB
'Oxfam Novib strijdt voor een rechtvaardige wereld zonder armoede. Samen met mensen, organisaties, bedrijven en overheden. Via projecten en lobby'. Novib is opgericht in 1956 door Pater Simon Jelsma, dominee Johannes Hugenholtz en Jan Tinbergen waren betrokken bij de oprichting en Prins Bernhard werd de voorzitter. In 1994 trad Novib toe tot Oxfam International.
In 2010 Haalde Oxfam Novib 178 miljoen euro op. ('09: 193,5 miljoen euro, CBF). Van particuliere donateurs 28,8 miljoen euro, 13,5 miljoen van de Postcode Loterij. 36,5 miljoen euro van institutionele donateurs zoals SIDA het Zweedse overheidsagentschap voor ontwikkelingsamenwerking en 97miljoen euro van de Nederlandse overheid/belastingbetaler in het kader van het Mede-FinancieringsProgramma.
OPMERKELIJK
Naast subsidies aan partnerorganisaties heeft Oxfam Novib in 2010 voor 14,0 miljoen euro leningen aan partnerorganisaties verstrekt. Hiervan komt 4,3 miljoen uit medefinancieringsgeld, 0,7 miljoen uit de ontvangen inflatiecorrectie, 6,9 miljoen uit aflossingen van verstrekte leningen uit voorgaande jaren en 2,1 miljoen euro is onttrokken aan de bestemmingsreserve leningen en garanties. (JR2010, p.14).
Leningen aan MicroFinanceInstitutions (MFI's) bedragen ruim 39miljoen euro (JR2010, p.25).
FONDSEN & RESERVES
Oxfam-Novib's fondsen bedroegen in 2010 40,9miljoen euro en de reserves bedroegen in 2010 43,8miljoen euro ('09 samen 67miljoen euro CBF). De term vermogensbeheer valt nergens in het jaarverslag of de jaarrekening (JR'10), wel een toelichting bij de reserves (JR'10 p.33)
“Het tweede deel van deze reserve vormt de waarde van de deelnemingen in TCX, ASN-Novib Fonds, Oikocredit en Triple Jump en zijn gefinancierd met eigen geld. Deze deelnemingen worden aangehouden om de leningactiviteiten zo adequaat mogelijk te kunnen uitvoeren. “Naast het traditionele ontwikkelingsprogramma financiert Oxfam Novib ook projecten door het verstrekken van leningen en garanties.
Noot van de Blogger: Ik ben verrast dat in het jaarverslag en de jaarrekening niets staat over duurzaam beleggen en dat Oxfam Novib ondanks haar linkse imago (voorzitter RvT is Joris Voorhoeve ex-VVD minister, tegenwoordig D'66) ondernemersdeposito's (spaargelden) 'sinds de crisis bewust gespreid' heeft bij de Rabo, ING en ABNAMRO Bank (JR'10 p. 30). Per 2011 is Rabobank de huisbankier. Veel interessanter: Oxfam Novib blijkt een al zeer lang actieve impact investor, zowel qua tijd, energie als investeerder.
OIKOCREDIT
“In 1996 is een deelneming genomen in het eigen vermogen van Oikocredit (Ecumenical Development Cooperative Society UA, EDCS). De deelneming had eind 2010 een waarde van 278.000 euro”.
ASN
In 2000 is het ASN-Novib Fonds opgericht. Oxfam Novib was tot 31 mei 2006 gedelegeerd fondsbeheerder van het ASN-Novib Fonds. Per 1 juni 2006 is het fondsbeheer van het ASN-Novib Fonds ondergebracht bij Triple Jump. Oxfam Novib heeft een deelneming in dit fonds voor een waarde per eind 2010 van 881.000 euro.
TRIPLE JUMP
Triple Jump “is een initiatief van ASN Bank, NOTS Foundation, Stichting Doen en Oxfam Novib om meer nieuwe instellingen voor microfinancieringen van de grond te krijgen en snel uit te laten groeien tot professionele financiële instellingen. Oxfam Novib heeft in 2006 een deelneming van 20 procent genomen in het eigen vermogen van Triple Jump en maakt deel uit van het bestuur. Per 1 maart 2007 is tevens het beheer van de leningenportefeuille van Oxfam Novib ondergebracht bij Triple Jump. Het eigen vermogen van Triple Jump is groter geworden en daardoor is de waarde van de deelneming van Oxfam Novib gestegen tot”
648.000 euro. Link Triplejump
TCX valutafonds van FMO
“In december 2007 is een participatie genomen in het TCX-valutafonds om koersrisico’s op leningen verstrekt in lokale valuta’s te minimaliseren. Het TCX-valutafonds is een initiatief van FMO (Financierings-Maatschappij voor Ontwikkelingslanden). Het garantiefonds heeft als doel de koersrisico’s op leningen verstrekt in lokale valuta’s te minimaliseren. Het fonds komt voort uit de vaststelling dat veel partijen weg blijven uit ontwikkelingslanden, met name Afrika, omdat
zij de valutarisico’s te groot vinden. Voor bij het fonds aangemelde leningen geldt dat de inleg gegarandeerd wordt door het fonds. Het grote achtergestelde belang van het ministerie van Buitenlandse Zaken en FMO draagt bij aan de soliditeit van het fonds. De waarde van de participatie was eind 2010 2,3 miljoen euro. Het koersverschil tussen de begin- en eindstand bedraagt 0,3 miljoen euro. Er zijn in 2010 leningen aangemeld bij het fonds voor 5,1 miljoen US dollar. De participatie is niet ten laste van de medefinancieringssubsidie gebracht, maar uit eigen gelden gefinancierd.
Noot van de Blogger: Het fonds claimt het eerste valutafonds voor ontwikkelingslanden ter wereld te zijn. Andere TCX Investeerders zijn Ministerie van Buitenlandse Zaken, ABN Amro, Oikocredit, Development Bank of Southern Africa, IFU (Denemarken), Cofides (Spanje), KfW (Duitsland), DEGinvest (Duitsland), Norfund (Noorwegen) en BIO (Belgie) Bron: PR Newswire on behalf of FMO
Omvang van het Fonds is 560 miljoen US$. Bron FMO
CONCLUSIE Totaal kom ik op 3.56 miljoen euro aan impact investeringen op 43,8 miljoen euro reserves ofwel 8%. NB Als de ruim 39 miljoen euro aan leningen aan microfinancieringsinstitutions als impact investment worden meegerekened veel meer. Ik vond nl ook 2,1 miljoen euro interest op leningen inkomsten (JR'10 p. 41).
In dit onderzoek naar impact investing door goede doelen in Nederland op basis van hun jaarverslagen en jaarrekeningen is Novib, tot nu toe (20juli2011), de meest transparante en actieve impact investor.
Nagekomen informatie uit VBDO benchmark responsible investment fundraising charities (nov2010)
Op p34 van het VBDO onderzoek onder Nederlandse stichtingen en fondsen wel informatie over haar lid Oxfam Novib en het beleggingsbeleid.Geinvesteerd 28.1miljoen euro waarvan 63% deposito's, 24% (eigen) vastgoed en 13% 'alternatief'.
•
Deposito's: alle bankdeposito's zijn geselecteerd op sociale, ethische en duurzame criteria. Oxfam Novib selecteerde op basis van -de door haar ontwikkelde- Eerlijke Bankwijzer de Rabobank.
Bron pfd: VBDO maatschappelijke instellingen
